Lebadang Memory Space: Nơi sáng tạo, nghệ thuật và kiến trúc được hài hòa thành một.
Một bài viết tương đối dài về trải nghiệm của mình tại Lebadang Memory Space.
Tình cờ
Trong quá trình chuẩn bị lịch trình cho chuyến đi Huế, mình vô tình tìm thấy Lebadang Memory Space trên bản đồ cùng với một số reviews ngắn trên Google maps, Threads. Nơi đây cách trung tâm (Hùng Vương, thành phố Huế) khoảng chừng 7-8km, tầm 20-30’ di chuyển, sẽ càng nhanh hơn nếu bạn không đi nhầm đường giống như mình.
Lời nhắn nhỏ trước khi đến Lebadang Memory Space
Mình cho rằng, các hình thức nghệ thuật, bao gồm: tranh, phim, ảnh, etc … để có thể đạt được tính truyền tải tốt, cần sự đồng điệu giữa tác giả và người xem. Sự đồng điệu đến từ khá nhiều khía cạnh; bao gồm nhưng không hạn chế từ những trải nghiệm cuộc sống, nhân sinh quan, cảm thông, thấu hiểu với những vấn đề chung của xã hội.
Nếu bạn có ý định đến thăm quan không gian Lebadang Memory Space, chú trọng vào việc quan sát các tác phẩm của cố họa sĩ, bạn có thể thử đến thăm Trung tâm Nghệ thuật Lê Bá Đảng, trước khi quyết định tham quan Lebadang Memory Space.
Cố họa sĩ xây dựng lên Trung tâm (hiện thuộc quyền sở hữu của tỉnh Thừa Thiên Huế), với mong muốn chia sẻ những tác phẩm và kiến thức của mình cho các lớp trẻ theo đuổi nghệ thuật, sinh sống và học tập tại thành phố Huế. *Sinh thời, cố họa sĩ thường xuyên về Việt Nam, thực hiện các buổi workshop, thảo luận, nhằm truyền đạt lại các kiến thức mà ông cho là quan trọng và quý giá trong sự nghiệp nghệ thuật của chính mình.
Trước khi qua đời, cố họa sĩ đã trao tặng cho tỉnh hơn 400 tác phẩm của mình. *Trong bối cảnh không gian hạn chế, hiện tại trung tâm đang trưng bày tầm khoảng 100 tác phẩm. Tuy nhiên, với 100 tác phẩm đó, bạn sẽ có thể nhìn được khá nhiều các loại hình, phương thức, chủ đề mà cố họa sĩ đã thực hành. Các tác phẩm của ông trải dài từ tranh sơn dầu, màu nước, in, sách giấy, tượng. Trong quá trình quan sát và cảm nhận, dù chỉ một vài trong số những tác phẩm của cố họa sĩ, khiến bạn cảm thấy hứng thú, khi ấy, mình nghĩ trải nghiệm của bạn tại Lebadang Memory Space sẽ càng được nâng tầm.
Đó cũng chính là kim chỉ nam của mình trong chuyến đi lần này. Không gượng ép, không quá cố gắng tìm cách thẩm thấu nghệ thuật hay phong cách của bất kì người làm nghệ thuật nào lên chính mình. Sự rung cảm không gượng ép là điều mình muốn cảm nhận được, và mình tìm được điều đó trong 2 tác phẩm của cố họa sĩ tại Trung tâm Nghệ thuật Lê Bá Đảng.
1 trong 2 tác phẩm mà mình thích, là bức “Thời đại Hùng Vương đến Hồ Chí Minh”. Bức tranh dài tầm 6m, được trưng bày riêng biệt tại tầng 2 của Trung tâm. Trải dài trong tác phẩm là những địa danh, khắc họa cùng các vị anh hùng dân tộc qua các thời kì lịch sử của Việt Nam. Lúc suy ngẫm về tranh, mình chỉ ước rằng bản thân nắm tốt về lịch sử hơn, biết đâu lại có thể hiểu thêm được về những ngụ ý mà cố họa sĩ gửi gắm.
Có chút khó để giải thích sự rung cảm này xuất phát từ đâu, chỉ là khi nhìn vào 2 tác phẩm, khả năng giải phóng sự tưởng tượng của mình được mở rộng một chút, cho mình cảm giác mình hiểu được góc nhìn của cố họa sĩ dành cho tác phẩm, và cảm được sự cao trào mà tác giả thể hiện qua nét vẽ.
Và vậy là, mình quyết định sẽ dành thời gian đến thăm quan Lebadang Memory Space.
Lebadang Memory Space
Để vào thăm quan không gian, bạn sẽ cần 20’ di chuyển cùng 200,000 VND cho vé vào cổng (giá vé dành cho khách du lịch, giá được cập nhật vào tháng 07/2025).
Không gian rộng tầm 16,000 m2 – là nơi mà cố phu nhân Myshu Lebadang cùng đội ngũ kiến trúc sư, xây dựng và cố vấn bắt đầu khởi công vào năm 2016. Cố họa sĩ Lebadang có tâm nguyện được mô phỏng trải nghiệm tác phẩm của ông ở phiên bản đời thực. Sau khi ông qua đời vào năm 2015, bà Myshu đã bắt tay vào hiện thực hóa mong ước của ông. Kiến trúc của không gian được dựa trên 1 tác phẩm cắt trên giấy của cố họa sĩ.
Khu vực chính, phục vụ cho việc thăm quan các tác phẩm, được chia làm 3 phần: (1) Không gian trưng bày chính, (2) Không gian sân thượng, (3) Không gian trưng bày trong lòng đất.
Trải nghiệm tham quan sẽ được bắt đầu tại khu vực chính, sau đó di chuyển lên sân thượng và cuối cùng kết thúc tại khu vực dưới lòng đất. Hai không gian trong nhà là nơi chứa đựng phần lớn các tác phẩm của ông.
Không gian chính – trưng bày các tác phẩm.
Không gian lòng đất – trưng bày và tóm tắt về đời sống, lịch sử và quá trình thực hiện nghệ thuật của cố họa sĩ.
*Dù đây là không gian hoàn toàn riêng biệt để trưng bày các tác phẩm của ông, số tác phẩm mà chúng ta có thể nhìn thấy ở đấy, vẫn chưa đủ số lượng các tác phẩm hiện đang được lưu giữ. Mình có duyên gặp được một người chị – chị có thời gian làm việc cùng cố họa sĩ một thời gian tương đối lâu. Chị kể cho mình nghe về sự cẩn trọng và tỉ mỉ cần có trong việc gìn giữ các tác phẩm lớn, đặc biệt khi chúng mang các chất liệu khác nhau. Trong lời kể của chị cũng mang nhiều điểm tiếc nuối khi có nhiều tác phẩm của cố họa sĩ vẫn thể có cơ hội được tiếp xúc đến với nhiều cộng đồng yêu nghệ thuật hơn.
Ngoài cái đẹp, cái lạ và những nét vẽ có tính trừu tượng và giàu trí tưởng tượng, điều khiến mình kinh ngạc và mang phần ngưỡng mộ, chính là quá trình khám phá và thực hành rất đa dạng các phương thức sáng tạo khác nhau.
Khi nhìn vào tác phẩm của các họa sĩ, mình thường hay tách bạch và xem xét về kỹ thuật chính và phong cách của họ. Thực ra mục đích là để mình tham khảo con đường mà họ chọn phát triển. Sẽ có những tệp họa sĩ, họ sẽ phát triển kỹ năng nền tảng, song song (hoặc đi sau) với sự ưu tiên về việc thể hiện tính nghệ chính mình.
Cố họa sĩ lebadang, theo mình là người có kỹ thuật nền tảng cao và vững chắc từ thời gian đầu. Mình chỉ có thể chắc chắn hơn với nhận định của bản thân khi thấy được các tranh vẽ Mèo – thời kì giúp ông kiếm sống bằng nghề vẽ trong suốt 5 năm, là bước quan trọng đầu đời trong sự nghiệp của ông. Không chỉ đơn giản là tái hiện lại các chú mèo trong khu phố tại Paris, ông thả hồn vào từng đôi mắt, từng bộ lông và khiến chúng thêm phần sinh động.
Các tác phẩm, thực hành sau này mang nét vẽ khó “cảm” hơn với góc nhìn đại chúng, trong quan điểm của mình . Mình cho rằng, ngoài lựa chọn về mặt phong cách, thực tế khi sử dụng các kĩ thuật khác như in, cắt giấy, tượng, khắc đều cần một khoảng thời gian để tiếp xúc và thuần thục việc đưa ý tưởng từ những nét vẽ lên sản phẩm thực.
Trong khu vực chính, có một video nhỏ giới thiệu sơ qua một số kĩ thuật mà cố họa sĩ đã sử dụng trong các tác phẩm của mình. Cũng từ video đó, mình thêm phần phỏng đoán chất liệu có sự tác động tương đối đến việc thực hiện các nét vẽ chi tiết (so với giấy, bút hoặc các bảng vẽ kĩ thuật số).
Ngoài việc kiến trúc của khu không gian được xây dựng từ tác phẩm cắt giấy của ông, với mình, 3 không gian thăm quan cũng phần nào thể hiện cách ông nhìn nhận và thực hiện các tác phẩm thuộc chủ đề: Không gian.
Đặc biệt là khi tưởng tượng bạn đang ở trên mây nhìn xuống, các tầng đều là những mặt trong suốt, các chi tiết trong không gian ở các tầng thượng – chính – lòng đất như thực sự mang bạn đến với tác phẩm của ông vậy. Chỉ là tác phẩm này, mang tính phóng đại lên rất nhiều lần.
*Ngoài những điểm thuộc cấu trúc của tòa nhà, từng con người đến thăm quan cũng chính là nhân tố lớn, giúp tô nét và hoàn thiện chính tác phẩm lớn của ông.
Nhìn chung thì …
Trải nghiệm mình có được tại nơi đây, không chỉ dừng lại ở việc ngắm – nhìn – ngẫm – nghĩ những tác phẩm của cố họa sĩ.
Mình được thả mình trong không gian sân vườn xanh mát, tràn ngập sự sống của thực vật, được hít thở không khí trong lành dù thời tiết của Huế có phần oi bức.
Mình được ngắm nhìn kiến trúc đồ sộ, nhưng không vượt mức cầu kỳ, chi tiết – tỉ mỉ nhưng vẫn giữ được sự tinh giản cần có.
Mình được trao đổi và lắng nghe những suy tư và trải lòng của một trong những người hỗ trợ cố họa sĩ, được biết những điểm sáng trong sự nghiệp của ông và những điểm mờ trong công cuộc giữ gìn và bảo tồn những tác phẩm nghệ thuật đáng giá.
Và quan trọng, từ trải nghiệm của ông, mình đặt ra được một vài câu hỏi cho bản thân. Dù chưa có câu trả lời rõ ràng, nhưng suy tư và ngẫm nghĩ là bước cần thiết để tìm ra đáp án mà, ha?
Một góc nhìn khác từ Khu vực Sân thượng.
Ghi chú:
Các tác phẩm được miêu tả trong bài sẽ dễ được cảm nhận hơn khi nhìn trực tiếp. Do khả năng chụp tác phẩm còn nhiều hạn chế, cùng ý chí chủ quan và sở thích cá nhân, nên mình không có nhiều hình ảnh chất lượng mô phẩm tác phẩm của cố họa sĩ. (mình đã cập nhật thêm một số tác phẩm của cố họa sĩ trong bài viết ạ)
Các câu có (*) ở đầu là những thông tin mình có được khi trao đổi cùng chị (người chị mình giới thiệu ở trong bài) tại Lebadang Memory Space.
Các nguồn thông tin sẵn có, trong trường hợp bạn muốn tìm hiểu thêm về:
Cố họa sĩ Lê Bá Đảng, chi tiết về con đường sự nghiệp của ông.
Lời cuối, mình cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc qua bài viết dài ơi là dài này của mình. ✨.
Để lại một bình luận